Jam Jam
Zo werkt een capo
Een capo is een klem die alle snaren op één fret indrukt: hij maakt de snaren korter en verhoogt alles wat je speelt met evenveel halve tonen als frets. Je houdt de vingerzettingen van open akkoorden, makkelijk en vol klinkend, terwijl je in een andere toonsoort speelt. De regel om te onthouden: echt akkoord = gespeelde greep + fretnummer, in halve tonen.
Capotabel: gespeelde greep en echt akkoord, fret 1 tot 7
Elke rij is een open akkoordgreep, elke kolom een capopositie. Zwarte toetsen staan in hun meest gebruikte spelling (B♭ in plaats van A♯, F♯ in plaats van G♭). Voorbeeld: de Em-greep met de capo op fret 2 klinkt als F♯m.
| Gespeelde greep | Capo 1 | Capo 2 | Capo 3 | Capo 4 | Capo 5 | Capo 6 | Capo 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C | C♯ | D | E♭ | E | F | F♯ | G |
| A | B♭ | B | C | C♯ | D | E♭ | E |
| G | A♭ | A | B♭ | B | C | C♯ | D |
| E | F | F♯ | G | A♭ | A | B♭ | B |
| D | E♭ | E | F | F♯ | G | A♭ | A |
| Am | B♭m | Bm | Cm | C♯m | Dm | E♭m | Em |
| Em | Fm | F♯m | Gm | G♯m | Am | B♭m | Bm |
| Dm | E♭m | Em | Fm | F♯m | Gm | G♯m | Am |
Echt akkoord = gespeelde greep + fretnummer (in halve tonen).
De juiste capofret vinden voor een toonsoort
Om met open grepen in een bepaalde toonsoort te spelen, doe je het omgekeerde: te spelen greep = toonsoort − fret. Een nummer in B♭ kun je spelen met A-grepen op capo 1, G-grepen op capo 3 of E-grepen op capo 6. De volgende tabel geeft voor elke majeurtoonsoort de drie laagste combinaties met de grepen C, A, G, E en D.
| Toonsoort | Combinaties (fret + greep) |
|---|---|
| C | C (zonder capo) · Capo 3 + A · Capo 5 + G |
| C♯ | Capo 1 + C · Capo 4 + A · Capo 6 + G |
| D | D (zonder capo) · Capo 2 + C · Capo 5 + A |
| E♭ | Capo 1 + D · Capo 3 + C · Capo 6 + A |
| E | E (zonder capo) · Capo 2 + D · Capo 4 + C |
| F | Capo 1 + E · Capo 3 + D · Capo 5 + C |
| F♯ | Capo 2 + E · Capo 4 + D · Capo 6 + C |
| G | G (zonder capo) · Capo 3 + E · Capo 5 + D |
| A♭ | Capo 1 + G · Capo 4 + E · Capo 6 + D |
| A | A (zonder capo) · Capo 2 + G · Capo 5 + E |
| B♭ | Capo 1 + A · Capo 3 + G · Capo 6 + E |
| B | Capo 2 + A · Capo 4 + G · Capo 7 + E |
Capo met mineurakkoorden, septiemakkoorden en andere instrumenten
Een capo verandert de soort akkoord niet: een mineurgreep blijft mineur, een septiem blijft een septiem, alleen de grondtoon schuift omhoog. Dezelfde regel geldt op ukelele, banjo of mandoline. Voorbij fret 7 worden de snaren kort en de klank dunner en helderder: vraagt een toonsoort om een heel hoge capo, dan is een andere familie grepen vaak mooier.
Transponeer een nummer en bereken de capo in Jam Jam
Het songbook van Jam Jam (gratis, met een account) transponeert een nummer per halve toon en rangschikt capoposities van 0 tot 12 op hoe makkelijk de grepen worden. Akkoorden worden altijd op hun echte toonhoogte opgeslagen: de capo verandert alleen de grepen op het scherm, en als je hem weghaalt komen de oorspronkelijke akkoorden terug.
Er bestaat ook een capo voor de piano: lees wat er nieuw is in het keyboard van Jam Jam, inclusief de keyboardcapo.
Veelgestelde vragen over de capo
Hoe weet ik welk akkoord ik speel met een capo?
Tel evenveel halve tonen bij de greep op als het fretnummer. D-greep op capo 2: D + 2 halve tonen = E. De capotabel geeft het resultaat direct voor de gangbare open grepen.
Welk akkoord is een G-greep op capo 2?
A majeur (A). Met dezelfde capo geeft de C-greep D, de D-greep E en de Em-greep F♯m.
Waar zet ik de capo om in B♭ te spelen?
Drie gangbare opties: capo 1 met A-grepen, capo 3 met G-grepen, of capo 6 met E-grepen. Capo 3 met G-grepen is vaak het prettigst.
Verandert een capo mineurakkoorden?
Nee, hij verandert alleen de toonhoogte. Een Am-greep op capo 2 is nog steeds een mineurakkoord: hij klinkt als Bm.
Plak de akkoorden van een nummer in het songbook van Jam Jam: het transponeert ze en stelt de makkelijkste capopositie voor.